Το φαινόμενο που βλέπουμε παντού — αλλά λίγοι το παραδέχονται
Μπείτε σήμερα στο Instagram οποιουδήποτε κλάδου: π.χ. σε κατασκευαστικές εταιρείες, καταστήματα διακόσμησης, καφετέριες, εστιατόρια, δικηγορικά γραφεία, ζαχαροπλαστεία, φαρμακεία, γυμναστήρια και κυλίστε τη ροή για δύο λεπτά. Τι βλέπετε;
Τους ίδιους χρωματικούς τόνους, τις ίδιες επικοινωνιακές φράσεις, περίπου τις ίδιες γραμματοσειρές, ιδίου τύπου reels που όμως δεν δείχνουν τίποτα το ουσιαστικό. Τα ίδια μηνύματα του τύπου «Καλή Δευτέρα, ξεκινάμε με ενέργεια!» κάθε εβδομάδα και «Καλό Μήνα να έχουμε!» κάθε μήνα!
Τις ίδιες ερωτήσεις στα Stories, για παράδειγμα «Πού προτιμάτε να πίνετε τον καφέ σας;» και φυσικά ιδίου τύπου φωτογραφίες προϊόντων ή καταστημάτων. Αν αφαιρέσετε το λογότυπο από τις περισσότερες αναρτήσεις, δεν θα ξέρετε σε ποια επιχείρηση ανήκει αυτό το ψηφιακό υλικό και αυτό δεν είναι καθόλου τυχαίο!
Η ρίζα του προβλήματος είναι η «επικοινωνία ως αντιγραφή»
Το φαινόμενο έχει ένα όνομα στον χώρο του marketing: «social proof imitation», δηλαδή η τάση να αντιγράφει κανείς αυτό που φαίνεται ότι «δουλεύει» στον ανταγωνισμό, γιατί δεν έχει δει άλλο μοντέλο επικοινωνίας.
Η λογική είναι απλή και γι’ αυτό είναι και επικίνδυνη: «Το ανταγωνιστικό κατάστημα ανεβάζει reel κάθε Τετάρτη και έχει πολλά likes άρα θα κάνω κι εγώ reel κάθε Τετάρτη.» ή «Είδα μια επιχείρηση στη Θεσσαλονίκη να κάνει giveaway και έκανε boom, ας κάνω κι εγώ ένα giveaway!»
Το αποτέλεσμα είναι ένας επικοινωνιακός κλώνος: μια ανάρτηση που μπορεί να είναι τεχνικά άρτια, οπτικά αξιοπρεπής, αλλά εντελώς αδιάφορη! Δεν επικοινωνεί και δεν προκαλεί τίποτα και δεν σε κάνει να σταματήσεις το scroll!
Τρεις βαθύτερες αιτίες
- 1. Απουσία brand identity. Όταν μια επιχείρηση δεν έχει ορίσει ποια ή ποιες είναι οι αξίες της, ποιος είναι ο λόγος ύπαρξής της πέρα από το κέρδος, σε ποιον ακριβώς καταναλωτή απευθύνεται, τότε η επικοινωνία της δεν έχει πυξίδα. Αντιγράφει γιατί δεν βρίσκει τίποτα δικό της να πει.
- 2. Σύγχυση μεταξύ παρουσίας και επικοινωνίας. Πολλές επιχειρήσεις πιστεύουν ότι αρκεί να «υπάρχουν» στα social media. Να ανεβάζουν κάτι, να είναι ενεργές! Αυτό όμως είναι παρουσία, όχι επικοινωνία. Η επικοινωνία έχει σκοπό, κοινό, μήνυμα και αποτέλεσμα.
- 3. Η τυραννία του αλγορίθμου. Ο φόβος του αλγορίθμου σπρώχνει πολλούς να κυνηγούν τις τάσεις αντί να χτίζουν ταυτότητα και το αποτέλεσμα είναι μια επικοινωνία που κυνηγά το viral του χθες, αντί να χτίζει το brand του αύριο!
Τι χάνει μια επιχείρηση όταν αντιγράφει;
- Χάνει διαφοροποίηση. Σε έναν κόσμο που όλοι φωνάζουν τα ίδια, αυτός που μιλά με τη δική του φωνή ακούγεται πρώτος. Αν επικοινωνείς όπως όλοι, δεν δίνεις κανέναν λόγο στον καταναλωτή να επιλέξει εσένα!
- Χάνει εμπιστοσύνη. Οι άνθρωποι σήμερα είναι εξελιγμένοι αναγνώστες της επικοινωνίας. Καταλαβαίνουν ενστικτωδώς την ανεντιμότητα και την αντιγραφή. Μια «copy-paste» επικοινωνία δείχνει ψεύτικη γιατί είναι!
- Χάνει χρόνο και χρήμα. Κάθε ανάρτηση που δεν εντάσσεται σε μια συνεκτική στρατηγική είναι ενέργεια που σπαταλιέται. Δεν χτίζει, δεν μένει στην μνήμη του καταναλωτή.
- Χάνει τη μοναδικότητά της. Κάθε επιχείρηση έχει μια ιστορία, μια φιλοσοφία, μια ανθρώπινη διάσταση που την κάνει πραγματικά μοναδική. Όταν αντιγράφει, αυτή η μοναδικότητα θάβεται κάτω από πρακτικές άλλων επιχειρήσεων.
Η λύση δεν είναι το «καλύτερο περιεχόμενο» αλλά το «μοναδικό περιεχόμενο κατάλληλο για τους καταναλωτές μου», δηλαδή ένα ξεκάθαρο brand!
Εδώ βρίσκεται η μεγαλύτερη παρεξήγηση. Πολλές επιχειρήσεις, όταν αντιλαμβάνονται το πρόβλημα, τρέχουν να «βελτιώσουν το περιεχόμενό τους»: αγοράζουν καλύτερη κάμερα, προσλαμβάνουν κάποιον να φτιάχνει reels, πληρώνουν για χορηγούμενες αναρτήσεις, αλλά απλώς βάζουν λίγη καλύτερη βαφή πάνω σ’ έναν σαθρό τοίχο γιατί το πρόβλημα δεν είναι το περιεχόμενο αλλά η έλλειψη δημιουργίας ενός brand.
Το brand είναι αυτό που ξέρεις ότι είσαι
Είναι η υπόσχεση που δίνει η επιχείρηση στον καταναλωτή της αλλά και η ικανότητά της να κρατά αυτή την υπόσχεση! Είναι ο τρόπος που μιλά, που εμφανίζεται, που αντιδρά σε μια κρίση. Είναι η αιτία για την οποία κάποιος θα επιλέξει την συγκεκριμένη επιχείρηση και όχι την ανταγωνιστική, ακόμα και αν η ανταγωνιστική επιχείρηση είναι πολύ φθηνότερη!
Χωρίς την παραπάνω βάση, οποιαδήποτε επικοινωνιακή στρατηγική είναι κάτι χειρότερο από ένα παλάτι στην άμμο!
Πώς μια υπηρεσία branding αλλάζει τους κανόνες του παιχνιδιού;
Εδώ είναι που μια εξειδικευμένη υπηρεσία branding –όπως αυτή που προσφέρει η OnlineLab μπορεί να κάνει πραγματικά την διαφορά! Δεν μιλάμε για αγορά κάποιων templates, ούτε και για «management» ιστοσελίδας με νέο ψηφιακό υλικό. Μιλάμε για έναν ολιστικό σχεδιασμό που ξεκινά από το ερώτημα: «Ποια είσαι εσύ ως επιχείρηση και πώς αυτό μεταφράζεται σε κάθε σημείο επαφής με τον πελάτη σου;»
Το Branding 360° ως ολοκληρωμένη διαδικασία
Μια σοβαρή υπηρεσία branding δεν επικεντρώνεται μόνο στο λογότυπο ή τα χρώματα γιατί αυτά είναι μόνο τα ελάχιστα στοιχεία ενός brand. Η υπηρεσία branding καλύπτει ολόκληρο το φάσμα της ταυτότητας και της επικοινωνίας μιας επιχείρησης, με πυλώνες μελέτης και εργασίας όπως:
Η στρατηγική του brand
Ποιος είσαι, σε ποιον μιλάς, τι υπόσχεση δίνεις και πώς διαφέρεις; Αυτό το ερώτημα δεν μπορεί ν’ απαντηθεί σε μισή ή μία ώρα! Απαιτεί ανάλυση αγοράς, έρευνα κοινού, ανάλυση ανταγωνισμού και κυρίως βαθιά κατανόηση της ίδιας της επιχείρησης, κα΄τι που αποτελεί την αφετηρία του πράγματος.
Η ταυτότητα του brand
Είναι η οπτική και γλωσσική ταυτότητα που κάνει την επιχείρηση αναγνωρίσιμη. Αυτό δεν σημαίνει απλώς έναν «ωραίο λογότυπο». Σημαίνει ένα σύστημα που λειτουργεί παντού, από το Instagram και το Facebook μέχρι την επαγγελματική κάρτα, από τη σακούλα του καταστήματος και την επιγραφή μέχρι ένα καλά φροντισμένο και υπογεγραμμένο e-mail, από τον τρόπο εξυπηρέτησης του καταναλωτή έως και τον λόγο που αρθρώνει ένας υπάλληλος κατά την εξυπηρέτηση.
Επικοινωνιακή Στρατηγική για Social Media
Όχι «τι θα ανεβάσουμε αυτή την εβδομάδα», αλλά «ποιο είναι το μήνυμα που θέλουμε να έχει εδραιωθεί στο μυαλό του κοινού μας σε έξι μήνες»! Από αυτό το ερώτημα πηγάζει ένα συνεκτικό σχέδιο δράσης που είναι απολύτως αξιόπιστο και εξυπηρετεί όλους τους επιχειρηματικούς στόχους.
Η φωνή του brand
Πώς μιλάει η επιχείρησή σου. Είναι σοβαρή ή φιλική; Τεχνική ή προσιτή; Χιουμοριστική ή κύρους; Αυτή δεν μπορεί να είναι μια τυχαία επιλογή, αλλά σημαντικότατη απόφαση που απαιτεί συνέπεια σε κάθε ανάρτηση, σε κάθε απάντηση σχολίου … σε ΚΑΘΕ περίσταση και περίπτωση!
Η διαφορά στην πράξη: πριν και μετά
Φανταστείτε δύο ομοειδή καταστήματα ειδών διακόσμησης στην ίδια πόλη. Έχουν και τα δύο έχουν Instagram και facebook και καί οι δύο δημοσιεύουν 3 αναρτήσεις την εβδομάδα.
Η πρώτη επιχείρηση δημοσιεύει αναρτήσεις του τύπου: «κάθε Τετάρτη νέα αντικείμενα για την διακόσμηση του σπιτιού σας!», «Καλό Σαββατοκύριακο» κάθε Σάββατο και ένα story κάθε Δευτέρα με ερωτήσεις του τύπου «Μπεζ-καφέ το χρώμα του χαλιού ή μαύρο;» Η επιχείρηση έχει 3500 ακολούθους και 20 έως 30 likes το πολύ ανά ανάρτηση.
Η δεύτερη επιχείρηση έχει δουλέψει το brand της: ξέρει ότι απευθύνεται σε ανθρώπους 28-45 που εκτιμούν την ηρεμία, τα ποιοτικά υλικά και έχουν συγκεκριμένη αισθητική αντίληψη. Ο λόγος της είναι ζεστός αλλά με βάθος. Μιλάει για τα υλικά και την σχέση τους με την ηρεμία και την αισθητική, μιλά για την προέλευση των προϊόντων, την κατασκευή τους, το χρώμα τους και συσχετίζει πάντα όλα αυτά με όλα όσα απαιτεί η κουλτούρα του πελατολογίου της. Απαντά στα σχόλια με χαρακτήρα. Κάθε ανάρτηση της νιώθεις ότι την έχει γράψει ένας άνθρωπος, όχι ένα template ή AI. Η επιχείρηση έχει 400 ακολούθους, οι αναρτήσεις της από 10 έως 20 likes, αλλά οι πωλήσεις της αυξάνονται!
Ποιος δουλεύει καλύτερα; Η απάντηση είναι προφανής!
Η αντιγραφή είναι η πιο ακριβή στρατηγική που υπάρχει
Φαίνεται φθηνή, εύκολη και σύντομη, αλλά η επικοινωνιακή αντιγραφή κοστίζει ακριβά σε χρόνο, φήμη και χαμένες ευκαιρίες. Κάθε φορά που μια επιχείρηση επικοινωνεί ως αντίγραφο μιας άλλης επιχείρησης, τοποθετεί τον εαυτό της στο βάθος της αφάνειας.
Η λύση δεν είναι να βρεθεί ένας ακόμη «social media manager» που θ’ αντιγράφει τον ανταγωνιστή με καλύτερη ανάλυση, αλλά το να σταθεί η επιχείρηση μπροστά στον καθρέφτη της και να αποφασίσει το ποια είναι, τι αντιπροσωπεύει και γιατί αξίζει να υπάρχει στην αγορά. Αυτή είναι η αρχή κάθε αληθινής επικοινωνίας που μπορεί να γίνεται απολύτως αντιληπτή από τους καταναλωτές και να τυγχάνει εκτίμησης γι’ αυτό.
Το σεμινάριο που έρχεται: ένα βήμα που μπορείς να κάνεις τώρα
Δεν χρειάζεται κάθε επιχείρηση να ξεκινήσει από μια πλήρη αναδιάρθρωση. Μερικές φορές, αρκεί η βαθιά κατανόηση. Χρειάζεται η κάθε επιχείρηση να δει με καθαρό μάτι τι την ξεχωρίζει ή τί θα την ξεχωρίσει, τι θέλει να επικοινωνήσει και γιατί κανείς δεν πρέπει να την συγκρίνει με την «διπλανή» επιχείρηση.
Αυτή ακριβώς είναι η φιλοσοφία του σεμιναρίου Σεμινάριο branding Livadeia Brand.Future.Lab.Loc, ενός σεμιναρίου της OnlineLab που απευθύνεται σε πολύ μικρές, μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις και διεξάγεται στις 20 Απριλίου 2026 στη Λιβαδειά.
Στόχος του: να δείξει πώς ακόμα και μια μικρή τοπική επιχείρηση μπορεί να χτίσει brand που επιβιώνει και κερδίζει ξεκινώντας από την ίδια την τοπική της αγορά.
